Θα ήθελες να έχεις ένα σέτ δεξιοτήτων το οποίο θα σε ακολουθεί για πάντα και θα σου δώσει την ικανότητα να βοηθήσεις ή ακόμα και να σώσεις μια ζωή?

Θα ήθελα λοιπόν να σου δώσω τα βήματα που πιστεύω ένα καθημερινός άνθρωπος χωρίς ιατρική εκπαίδευση, θα μπορέσει να ακολουθήσει.

Πριν ξεκινήσουμε θέλω να σου πω ότι ΔΕΝ ΕΙΣΑΙ Ο Dr.HOUSE, οπότε το ΠΡΩΤΟ πράγμα που θέλω να έχεις στο μυαλό σου είναι μια και μόνο μια λέξη! Η λέξη αυτή είναι “ΒΟΗΘΕΙΑ”!

ΒΟΗΘΕΙΑ” λοιπόν είναι το πρώτο πράγμα που θα σκεφτείς και θα ζητήσεις,είτε από κάποιον που είναι εκεί κοντά,είτε απο το τηλέφωνο καλώντας το “166”.

Οι καταστάσεις που θα μάθεις να αντιμετωπίζεις είναι:

  • Αιμορραγία μύτης.
  • Διάστρεμα-Θλάση.
  • Λιποθυμία.
  • “Γύρισμα γλώσσας”.
  • Κρίση επιληψίας.
  • Καρδιακή ανακοπή.

1) ΑΙΜΟΡΡΑΓΙΑ ΜΥΤΗΣ

Πρόκειται για μια εξαιρετικά συχνή κατάσταση η οποία συνήθως δεν οφείλεται σε σοβαρά αίτια και μπορεί να αντιμετωπισθεί τις περισσότερες φορές χωρίς ιατρική βοήθεια.

Τι κάνουμε:

  • Διατήρηση ψυχραιμίας.Είτε της δικής μας,είτε αυτού που θα βοηθήσουμε.
  • Φύσηξε απαλά την μύτη για να καθαρίσει η ρινική κοιλότητα.
  • Κάτσε σε μία καρέκλα με το κεφάλι να έχει ελαφριά κλίση προς τα μπροστά,αλλά να βρίσκεται πιο ψηλά από το επίπεδο της καρδιάς.
  • Πίεση της μύτης για 10 λεπτά. Εάν δεν σταματήσει η αιμορραγία,συνεχίζουμε για άλλα 10 λεπτά.
  • Βάλε κάτι κρύο στη βάση της μύτης. Είτε πάγο τυλιγμένο σε μια πετσέτα,είτε μια βρεγμένη κρύα κομπρέσα.
  • Μετά τον έλεγχο της αιμορραγίας,απόφυγε την άσκηση,τις τροφές με καρυκεύματα και το κάπνισμα.
  • ΔΕΝ ΠΡΕΠΕΙ ποτέ το κεφάλι να εκτείνεται προς τα πίσω,γιατί έτσι το αίμα πάει προς τα πίσω και το καταπίνουμε!

2) ΔΙΑΣΤΡΕΜΜΑ-ΘΛΑΣΗ


Βάζω τις δύο αυτές καταστάσεις σε μία κατηγορία επειδή τα βασικά τους συμπτώματα(πόνος,οίδημα και λειτουργική ανεπάρκεια του τραυματισμένου μυός ή άρθρωσης) και η αρχική τους θεραπεία είναι ίδια.

Τι κάνουμε:

  • Αποφεύγουμε απότομες κινήσεις και κρατάμε σταθερό το μέλος που έχει πάθει ζημιά και ακολουθούμε τον μνημονικό κανόνα R.I.C.E (ξεκούραση,παγοθεραπεία,περίδεση και ανύψωση μέλους)

Τοποθετούμε το μέλος ψηλά (π.χ πάνω σε μία τσάντα) ώστε να περιορίσουμε το οίδημα.

  • Τοποθετούμε επάνω στην περιοχή πάγο(σε μια πετσέτα) για 15-20 λεπτά και μετά περιδένουμε με ελαστικό επίδεσμο.
  • Κάθε 2 με 3 ώρες τοποθετούμε για 15-20 λεπτά πάγο και ταυτόχρονα κάνουμε κυκλικές μαλάξεις στην τραυματισμένη περιοχή.
  • Τις πρώτες 48 με 72 ώρες ο πάγος είναι ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟΣ!
  • Δεν κάνουμε διατάσεις στην τραυματισμένη περιοχή,αποφεύγουμε την σωματική δραστηριότητα για τουλάχιστον 7 με 10 μέρες και απευθυνόμαστε σε ειδικό ιατρό εάν ο πόνος,το οίδημα και η λειτουργική ανεπάρκεια του μυός ή της άρθρωσης είναι μεγάλη!

3) ΛΙΠΟΘΥΜΙΑ (Υπάρχει Αναπνοή και Κυκλοφορία)

Λιποθυμία είναι η ξαφνική απώλεια των αισθήσεων. Η συνηθισμένη αιτία της λιποθυμίας (πέρα από την στιγμή που έρχονται οι λογαριασμοί) είναι η ελαττωμένη πίεση του αίματος στον εγκέφαλο. Τα καλά νέα είναι ότι εάν δεν είναι κανείς εκεί κοντά να σε βοηθήσει, η θέση που παίρνεις όταν λιποθυμάς και πέφτεις (εφόσον δεν χτυπήσεις σοβαρά),εξασφαλίζει τη φυσιολογική ροή του αίματος και την ανάκτηση των αισθήσεων.

Τι κάνουμε:

  • Μεταφέρουμε το άτομο σε ένα χώρο που αερίζεται καλά.
  • Το ξαπλώνουμε και σηκώνουμε τα πόδια 40 εκατοστά.
  • Χαλαρώνουμε τα ρούχα,ειδικά γύρω από τον λαιμό.
  • Μόλις το άτομο ανακτήσει τις αισθήσεις του το αφήνουμε για 10 λεπτά ξαπλωμένο και το εναθαρρύνουμε ότι δεν έγινε και τίποτα.
  • Μόλις δούμε ότι το άτομο επικοινωνεί του δίνουμε νερό.
  • ΔΕΝ τοποθετούμε μαξιλάρια κάτω από το κεφάλι ενός αναίσθητου ατόμου.
  • ΔΕΝ ρίχνουμε χαστούκια στο πρόσωπο!
  • ΔΕΝ πετάμε νερό στο πρόσωπο!

Το επεισόδιο λιποθυμίας για οποιοδήποτε λόγο πρέπει να εξεταστεί απο ειδικό ιατρό!

4) ΕΠΙΛΗΠΤΙΚΗ ΚΡΙΣΗ


Η επιληψία είναι σύμπτωμα και όχι νόσος.Μία κρίση μπορεί να ξεκινήσει με παράξενη συμπεριφορά, με μελάνιασμα χειλιών,με σπασμούς και τέλος με πτώση ή ακόμα και με λιποθυμία.

Τι κάνουμε:

  • Προστατεύουμε τον επιληπτικό από την πτώση.
  • Προστατεύουμε το κεφάλι κατά την κρίση.
  • ΔΕΝ προσπαθούμε να σταματήσουμε τους σπασμούς με δύναμη.
  • ΔΕΝ βάζουμε τίποτα στο στόμα κατά την κρίση!
  • ΔΕΝ προσπαθούμε να σηκώσουμε τον επιληπτικό κατά την κρίση!
  • Μόλις τελείωσει η κρίση τον τοποθετούμε πλάγια (θέση ανάνηψης )και του χαλαρώνουμε τα ρούχα.
  • Εάν οι κρίσεις είναι συχνές,καλούμε ιατρική βοήθεια!

5) “ΓΥΡΙΣΜΑ ΓΛΩΣΣΑΣ”

Ας ξεκινήσουμε λέγοντας ότι η γλώσσα ΔΕΝ γυρίζει!Όταν κάποιος χάσει τις αισθήσεις του, τότε, όπως και οι υπόλοιποι μύες του σώματος μας,η γλώσσα χαλαρώνει και λόγω βαρύτητας πέφτει προς τα πίσω και φράσει τον αεραγωγό.

Τι κάνουμε:

  • Εκτείνουμε το κεφάλι προς τα πίσω με το ένα χέρι στο μέτωπο και ανασηκώνουμε το πηγούνι προς τα πάνω με τα δύο δάχτυλα του άλλου μας χεριού.Μ’αυτό τον τρόπο η γλώσσα θα απομακρυνθεί από το πίσω μέρος του λαιμού διευκολύνοντας έτσι τη δίοδο του αέρα.
  • Εάν αναπνέει το άτομο το γυρνάμε σε πλάγια θέση ασφαλείας (βλέπε εικόνα πάνω) για 10 λεπτά.
  • Εάν δεν αναπνέει ξεκινάμε Καρδιοπνευμονική Αναζωογόνηση (ΚΑΡΠΑ).

 

6) ΚΑΡΔΙΑΚΗ ΑΝΑΚΟΠΗ

Είναι το σταμάτημα της καρδιακής λειτουργίας.Δεν υπάρχει αναπνοή και δεν υπάρχει κυκλοφορία.ΠΡΕΠΕΙ να κάνεις Καρδιοπνευμονική Αναζωογόνηση (ΚΑΡΠΑ). Για κάποιον που δεν έχει εκπαιδευτεί είναι δύσκολο να κάνει όλα τα βήματα της ΚΑΡΠΑ, γι’αυτό αν είναι να μάθεις κάτι μάθε μόνο τις θωρακικές πιέσεις!!!

Τι κάνουμε:

  • Θα το ξαναπώ! Το πρώτο πράγμα που κάνουμε είναι να ζητήσουμε βοήθεια! Φωνάζουμε κάποιον που είναι κοντά και παίρνουμε το “166” πριν κάνουμε οτιδήποτε άλλο.
  • Βασικό είναι να προσέξουμε τον χώρο γύρω μας(π.χ γυαλιά,ηλεκτροφόρα καλώδια και οτιδήποτε επικίνδυνο). Η δική μας ασφάλεια μας ενδιαφέρει πρώτα!
  • Ελέγχουμε εάν το θύμα αντιδρά κουνώντας ελαφρά τους ώμους του και φωνάζοντας “ΕΙΣΑΙ ΚΑΛΑ?”
  • Έλεγχος εάν αναπνέει. Κοίταξε(τις κινήσεις του θώρακα), Άκου και Νιώσε την αναπνοή του θύματος διατηρώντας ανοικτό τον αεραγωγό του.
  • Ξεκινάς τις θωρακικές πιέσεις. Πλέκεις τα δάχτυλα των χεριών μαζί και τα τοποθετείς ανάμεσα από το στήθος και πιέζεις με τεντωμένους τους αγκώνες,ρίχνοντας το βάρος σου μπροστά! Θέλουμε να πετύχουμε 100 πιέσεις το λεπτό!
  • Στο τέλος τον πιέσεων δίνουμε το”φιλί της ζωής”(Φυσάμε για 1 δευτερόλεπτο ώσπου να ανέβει ο θώρακας) και επαναλαμβάνουμε τις πιέσεις.
  • Η αναλογία θωρακικών συμπιέσεων – αναπνοών διάσωσης είναι 30 : 2 ώστε να ελαττώνονται οι διακοπές των θωρακικών συμπιέσεων και να αποφεύγεται ο υπεραερισμός του θύματος.
  • Τέλος υπάρχει και η ΚΑΡΠΑ μόνο με θωρακικές συμπιέσεις,λόγω το ότι υπάρχει το ενδεχόμενο όπου ο διασώστης δεν μπορεί ή δεν επιθυμεί να δώσει αναπνοές διάσωσης.(Πρέπει να σημιωθεί εδώ ότι τέτοιου είδους ΚΑΡΠΑ είναι αποτελεσματική μόνο για τα λίγα πρώτα λεπτά μετά την κατάρρευση του θύματος).

Χάρης Βαλσαμιδης 
Ιατρός Αποκατάστασης και Health Coach