More
    ΑρχικήΥγείαΈλλειψη ύπνου: Τι προκαλεί, ποιες είναι οι αιτίες και ποια η αντιμετώπιση

    Έλλειψη ύπνου: Τι προκαλεί, ποιες είναι οι αιτίες και ποια η αντιμετώπιση

    Η σημασία της μελέτης του ύπνου και των διαταραχών του αναδεικνύεται από το γεγονός ότι το 20 – 30% του ενήλικου πληθυσμού θα εμφανίσει κατά τη διάρκεια της ζωής του κάποια διαταραχή του ύπνου, για την οποία όμως λιγότεροι από τους μισούς θα αναζητήσουν ιατρική βοήθεια.

    Γράφει η Γεωργία Τσίρου, Απόφοιτη της Ιατρικής Σχολής Αθηνών

    Η αυπνία είναι η συνηθέστερη διαταραχή ύπνου, ακολουθούμενη από την υπερβολική υπνηλία κατά τη διάρκεια της ημέρας. Η ύπαρξη χρόνιων προβλημάτων ύπνου συσχετίζεται με αυξημένη συχνότητα εμφάνισης διαφόρων ψυχικών και σωματικών διαταραχών, ενώ η εμφάνιση διαταραχών ύπνου αποτελεί συχνά πρόδρομο σύμπτωμα ή ένδειξη επιδείνωσης κάποιας ψυχικής ή σωματικής νόσου.

    γιατι δεν μπορω να κοιμηθω;

    Τί συμβαίνει στο σώμα μας κατά τη διάρκεια του ύπνου;

    Μελέτες από το 1953 έως σήμερα παρατηρούν ταχείες οφθαλμικές κινήσεις κατά τη διάρκεια του ύπνου (στάδιο REM). Σε αυτό το στάδιο του ύπνου, μπορεί κανείς να ονειρευτεί. Υπάρχουν επίσης τα τέσσερα στάδια non – REM, στα οποία ο ύπνος είναι βαθύς και προοδευτικά αυξανόμενος ενώ η αφύπνιση καθίσταται πιο δύσκολη.

    Ενώ ο εγκέφαλος στο στάδιο REM βρίσκεται σε εγρήγορση, ο μυϊκός τόνος είναι σχεδόν κατηργημένος και η αφύπνιση πολύ δύσκολη. Αφύπνιση, είτε προκλητή κατά τη διάρκεια του ύπνου REM, είτε προκλητή ή αυτόματη αμέσως μετά τη λήξη του, συνοδεύεται συνήθως από έντονη ανάμνηση ονείρων.

    - Advertisement -

    Η διαδοχή των σταδίων του ύπνου δημιουργεί συνήθως 4 – 6 «υπνικούς κύκλους» διάρκειας περίπου 90 λεπτών.

    κυκλος υπνου

    Ταξινόμηση διαταραχών ύπνου

    • Δυσυπνίες : διαταραχές ύπνου που χαρακτηρίζονται από αυπνία ή υπέρμετρη υπνηλία κατά την ημέρα
    • Παραϋπνίες : διαταραχές που εμφανίζονται κατά τη διάρκεια του ύπνου και χαρακτηρίζονται από την εμφάνιση ανεπιθύμητων εκδηλώσεων που εμποδίζουν τον ύπνο
    • Διαταραχές ύπνου σχετιζόμενες με ψυχιατρικές, νευρολογικές ή άλλες ιατρικές διαταραχές

    Αιτίες διαταραχών ύπνου

    • Διατροφικές προτιμήσεις : αυξημένη πρόσληψη φαγητού ή λιπαρά φαγητά προ ύπνου, κατάχρηση αλκοόλ
    • Καρδιαγγειακά Νοσήματα : στεφανιαία νόσος, καρδιακή ανεπάρκεια, αρρυθμίες
    • Αναπνευστικά Νοσήματα : χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια, άσθμα, ρινική απόφραξη, υπνική άπνοια
    • Νοσήματα Γαστρεντερικού : οισοφαγίτιδα, διαφραγματοκήλη, λιπαρά φαγητά, δυσπεψία, διάρροια
    • Νοσήματα Ουροποιογεννητικού : πολυουρία και συχνοουρία, νεφρική ανεπάρκεια
    • Νοσήματα Ενδοκρινικού Συστήματος : θυρεοειδοπάθειες
    • Νοσήματα Νευρικού Συστήματος : κεφαλαλγίες, εγκεφαλίτιδα, νόσος Parkinson, νόσος Alzheimer, σκλήρυνση κατά πλάκας, μυασθένεια, επιληψία, διαταραχές μελατονίνης
    • Ψυχιατρικές Διαταραχές : συναισθηματικές, αγχώδεις διαταραχές, σχιζοφρένεια, διπολική διαταραχή, κατάθλιψη
    • Φάρμακα : ψυχοδιεγερτικές ουσίες, ηρεμιστικά, υπνωτικά
    • Άλλες καταστάσεις : πυρετός, κακοήθειες, εγκυμοσύνη, ραγδαία απώλεια βάρους, αρθρίτιδα, πόνοι ποικίλης αιτιολογίας, εξαρτησιογόνες ουσίες

    Τι προκαλεί η έλλειψη ύπνου

    Τα προβλήματα ύπνου επιδρούν σημαντικά στην κατάσταση της υγείας και στην ποιότητα ζωής των πασχόντων, με σοβαρές μερικές φορές συνέπειες τόσο σε ατομικό όσο και σε κοινωνικό και οικονομικό επίπεδο.

    Σε περιπτώσεις αυπνίας, η υπεραπασχόληση με τον ύπνο και η αυξημένη προσπάθεια οδηγούν σε συμπτώματα αυξημένης σωματικής έντασης (ανησυχία, μυϊκή ένταση, αυξημένη αγγειοσυστολή) και μοιραία οδηγούν σε αυπνία.

    Η κατάσταση αυτή οδηγεί σε φαύλο κύκλο, όπου τα συμπτώματα εγρήγορσης οδηγούν σε αυπνία και σε υπερβολικό φόβο για αυπνία. Έτσι, ο ασθενής μπορεί να κοιμάται ευκολότερα σε περιστάσεις που δεν έχουν συνδεθεί με συνθήκες κάτω από τις οποίες συνήθως αποπειράται να κοιμηθεί (π.χ. μπορεί να κοιμηθεί καθιστός σε ένα ταξίδι με το τρένο αλλά δυσκολεύεται να κοιμηθεί στο κρεβάτι του).

    Συνήθως η έναρξη πρωτοπαθούς αυπνίας (που δεν σχετίζεται δηλαδή με κάποια παθολογία) σχετίζεται με κάποια εξωτερική κατάσταση, η οποία παρέρχεται αλλά η αυπνία παραμένει. Εφόσον δεν αντιμετωπιστεί έγκαιρα, έχει την τάση να μεταπέσει σε χρόνια και δυσίατη κατάσταση.

    Η σχετικά παρατεταμένη στέρηση ύπνου REM δεν φαίνεται να έχει αρνητικές ψυχολογικές επιπτώσεις, σύμφωνα με μελέτες. Ωστόσο, μύες που υποβάλλονται σε ολική στέρηση ύπνου για μεγάλες χρονικές περιόδους, χάνουν βάρος παρά την αυξημένη πρόσληψη θερμίδων. Φαίνεται λοιπόν πως ο ύπνος είναι βασικός για τη διατήρηση του μεταβολικού – θερμιδικού ισοζυγίου, της θερμικής ισορροπίας και της ανοσιακής επάρκειας.

    Επίσης, ο ύπνος είναι απαραίτητος για τη μάθηση και την παγίωση της μνήμης.

    Μη φυσιολογικός ύπνος συνδέεται και με διαταραχή στην ανοχή της γλυκόζης και με κατάθλιψη.

    Διάγνωση Διαταραχών Ύπνου

    Η διάγνωση της αυπνίας τίθεται κατά κύριο λόγο με τη λήψη ενός καλού ιστορικού για τυχόν συνοσσηρότητες, καθώς και κλινικά, με την εκτίμηση του μεγέθους του προβλήματος και την καταγραφή της πορείας.

    Το ΗΕΓ (ηλεκτροεγκεφαλογράφημα) βοηθάει στην εντόπιση παθολογικών διεργασιών.

    Το ΗΕΓ (ηλεκτροεγκεφαλογράφημα) βοηθάει στην εντόπιση παθολογικών διεργασιών.

    Αντιμετώπιση διαταραχών από την έλλειψη ύπνου

    Η θεραπευτική αντιμετώπιση των διαταραχών του ύπνου συνίσταται αρχικά στην αντιμετώπιση της υποκείμενης πρωτογενούς διαταραχής, εφόσον υπάρχει. Πρωταρχικής σημασίας είναι η εφαρμογή των μέτρων υγιεινής που ευοδώνουν τον ύπνο.

    • Έγερση και κατάκλιση την ίδια ώρα κάθε μέρα
    • Αποφυγή σύντομων ύπνων κατά τη διάρκεια της ημέρας
    • Διακοπή χρήσης φαρμάκων και ουσιών που δρουν διεγερτικά
    • Προγραμματισμένη σωματική άσκηση καθημερινά
    • Αποφυγή δραστηριοτήτων που ευοδώνουν την εγρήγορση πριν το νυκτερινό ύπνο
    • Χαλαρές και ευχάριστες δραστηριότητες τις απογευματινές ώρες
    • Αποφυγή μεγάλων νυκτερινών γευμάτων
    • Μέριμνα για άνετες συνθήκες ύπνου

    Αγχολυτικά φάρμακα θα πρέπει να χορηγούνται με την καθοδήγηση του γιατρού εφόσον τα παραπάνω δεν είναι αποτελεσματικά, σε περίπτωση αυπνίας. Αντιθέτως, σε περιπτώσεις υπερυπνίας θα πρέπει να χορηγούνται ψυχοδιεγερτικά φάρμακα.

    Ακολούθησε το fmh.gr στο Google News, στο Twitter, στο Facebook στο Υoutube και στο Instagram

    Γεωργία Τσίρου, Απόφοιτη της Ιατρικής Σχολής Αθηνών

    Πηγές:

    https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/28117135/

    https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/31071719/

    https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/26035194/

    https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/30296874/

    https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/16251952/

    https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29542374/

    Ακολουθήστε μας

    97,961ΥποστηρικτέςΚάντε Like
    28,027ΑκόλουθοιΑκολουθήστε